Ἐξηγόρασας ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ Νόμου

Η Μεγάλη Εβδομάδα – Το Πάθος του Χριστού (Μητροπολίτου Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμία)

  1. Τήν «Μεγάλη Ἑβδομάδα», ἀδελφοί χριστιανοί, τήν καλοῦμε ἔτσι, ὄχι γιατί οἱ ἡμέρες της ἔχουν μεγαλύτερη διάρκεια, ἀλλά γιατί τά γεγονότα πού μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ Ἑβδομάδα αὐτή εἶναι μεγάλα καί σπουδαῖα καί ἄν δέν συνέβαιναν δέν θά ἤμασταν σωσμένοι. Ἡ Ἑβδομάδα αὐτή συνδέεται μέν μέ τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἀλλά δέν ἀνήκει σ᾽ αὐτήν, εἶναι ἕνα ἰδιαίτερο καί ἱερώτερο τμῆμα. Ἡ νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς εἶναι γιά τά ἁμαρτήματά μας. Ἡ νηστεία ὅμως τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα εἶναι ὡς συμμετοχή στά πάθη τοῦ Χριστοῦ, γι᾽ αὐτό καί εἶναι αὐστηρότερη.
  1. Τό ἱερώτερο μέρος τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος εἶναι ἡ Μεγάλη Πέμπτη, τότε πού βλέπουμε στό κέντρο τῆς Ἐκκλησίας μας τόν Ἐσταυρωμένο Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό. Φρικτό θέαμα αὐτό, ἀδελφοί, γιά τό ὁποῖο ὁ προφήτης Ἠσαΐας ἀπό παλαιά εἶπε ὅτι κανείς δέν τό βλέπει εὐχάριστα καί στρέφει τό πρόσωπό του ἀπ᾽ αὐτό («ἀπέστραπται τό πρόσωπον αὐτοῦ», Ἠσ. 53,3).

Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η δεκάτη Απριλίου της Ελληνικής Επανάστασης (μέρος Β’)

Την 10η Απριλίου 1826 (με το παλιό ημερολόγιο) πραγματοποιείται από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους η έξοδος του Μεσολογγίου. Το απόρθητο Μεσολόγγι λύγισε, όχι από την τεράστια στρατιωτική ισχύ που το πολιόρκησε για δεύτερη φορά επί ένα έτος, αλλά από έλλειψη τροφής. Η ιστορία ρίχνει τα φώτα στον ηρωισμό της απόφασης για την έξοδο και στην τραγική κατάσταση που ζούσαν οι πολιορκημένοι από τις αρχές του 1826. Σωστά όλα αυτά και αναμφισβήτητα. Εκεί όμως που αποφεύγει να θέσει ερωτήματα είναι στο πώς συνέβη να μείνει το Μεσολόγγι ανεφοδίαστο, ενώ προηγουμένως η προσωρινή κυβέρνηση του Κουντουριώτη κατάφερνε με επιτυχία να διασπά τον ναυτικό αποκλεισμό, στέλνοντας τον ικανότατο Ανδρέα Μιαούλη. Η απάντηση: ο αποκλεισμός του Κιουταχή έγινε πολύ πιο σφιχτός με την συνδρομή του Ιμπραήμ. Κι αυτό σωστό, όμως αυτό δεν εξηγεί τα πολλά και περίεργα που συμβαίνουν στο πολιτικό παρασκήνιο. Μετά τον β’ εμφύλιο ο Καραϊσκάκης εγκαταλείπει επιδεικτικά τον Κουντουριώτη που, έχοντας φυλακίσει τον Κολοκοτρώνη, παριστάνει τον αρχιστράτηγο εναντίον του Ιμπραήμ. Γυρίζει στη Ρούμελη για να βοηθήσει το Μεσολόγγι από την πλευρά της ξηράς. Είναι η μόνη ελπίδα σ’ αυτό τον τομέα, αφού η κυβέρνηση Κουντουριώτη (δηλ. η πολιτική του Μαυροκορδάτου) επιμένει επί τρία χρόνια να κρατά περιθωριοποιημένο τον Βαρνακιώτη στην πλευρά των Τούρκων. Στην κοινή ιστορία το Μεσολόγγι παραμένει ασύνδετο με την άτυπη διακυβέρνηση που από τις αρχές του 1825 παίρνει τα ηνία. Η διακυβέρνηση αυτή λέγεται «Επιτροπή Ζακύνθου» και αποτελείται από τρία πρόσωπα παραγνωρισμένα από την δημόσια ιστορία: Διονύσιος δε Ρώμα, Κωνσταντίνος Δραγώνας και Παναγιώτης Στεφάνου. Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η δεκάτη Απριλίου της Ελληνικής Επανάστασης (μέρος Α’)

Ανήμερα του Πάσχα, την 10η Απριλίου 1821 (με το παλιό ημερολόγιο) ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ εκτελείται από τον Σουλτάνο ως προδότης του Οθωμανικού κράτους. Ο αφορισμός των κορυφαίων της Επανάστασης από τον Πατριάρχη και η λύση του όρκου των Φιλικών για όλους όσους τον είχαν δώσει, έγινε για να αποφευχθεί ο φετφάς της γενικής σφαγής των χριστιανών. Ωστόσο, δεν ήταν αρκετός για να συγκρατήσει το μένος του Σουλτάνου που καθυστερημένα έμαθε το μερικό σχέδιο της Επανάστασης που αφορούσε στον εμπρησμό του στόλου, στην δολοφονία του και στην εξέγερση των Ελλήνων μέσα στην ίδια την πρωτεύουσα του Οθωμανικού κράτους. Ο Πατριάρχης απαγχονίζεται αμέσως μετά το «Χριστός Ανέστη» στην κεντρική πόρτα του Πατριαρχείου και ο γιαφτάς που κρεμιέται στο στήθος του περιγράφει την ενοχή του. Ο αφορισμός αυτός είχε προβλεφθεί από τον αρχηγό της Επανάστασης, τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. Είχε ειδοποιηθεί ο Κολοκοτρώνης. Η εξέγερση του Μωρηά δεν κινδύνευε από τον αφορισμό, αφού υπήρχε το προηγούμενο του 1804 που είχε ζήσει ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης κι αφού η συμμετοχή του Πατριάρχη στην Επανάσταση ήταν γνωστή σε όλους από το 1819. Στάθηκε όμως μοιραία για την εξέλιξη στην Μολδοβλαχία. Μαζί με την αποκήρυξη του τσάρου, ο αφορισμός της Επανάστασης αποτέλεσε για ορισμένα κεντρικά πρόσωπα όπως ο Βλαδιμιρέσκου, την πρόφαση για αποστασιοποίηση από την Επανάσταση των Ορθοδόξων. Δυστυχώς, αποτελεί ακόμη την πρόφαση για αρκετούς σημερινούς ιστορικούς που προσποιούνται ότι δεν είδαν και δεν κατάλαβαν ή ότι είδαν αλλά κατάλαβαν διαφορετικά. Είναι κρίμα, αλλά έτσι συμβαίνει, ιδιαίτερα επειδή το θέμα κρίνεται μέσα στην διάρκεια της εξέλιξής του. Και εφόσον το θέμα του 1821 δεν έχει λήξει, πολλοί από όσους γνωρίζουν, προτιμούν να περιγράφουν την έναρξή του με κριτήριο την επιθυμητή λήξη του. Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Επέκεινα του Δερβενιού

Δεν είναι πολλά τα κείμενα Οθωμανών που να πολέμησαν στη διάρκεια της Επανάστασης. Για την ακρίβεια είναι μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού (ένα είναι του Βαχίτ Πασά, εκείνου που διέταξε τη σφαγή της Χίου· ένα άλλο — καλά, θα σας πω του χρόνου). Αυτό που αντιγράφω σήμερα ανήκει στην ημιτελή αυτοβιογραφία του Καμπουτλή Βασίφ Εφέντη, ενός άτακτου μισθοφόρου ιππέα που πολέμησε στη Στερεά, την Πελοπόννησο και την Εύβοια και έγραψε απομνημονεύματα («τις χώρες και τις επαρχίες, τους πολέμους και τους θανάτους έναν προς έναν, ό,τι παρατήρησα από το έτος 1216 [1801/2] ως το 1248 [1832/3]… ώστε οι αναγνώστες να ακούσουν, να αφήσουν τούτο τον κόσμο και να σκεφτούν το Επέκεινα») το 1834. Δυστυχώς το κείμενο κόβεται απότομα, πάνω σε κάτι περιπέτειες στα βουνά της Κύμης. Ο τύπος άφησε το χωριό του για τα ξένα (έτσι το γράφει) το 1801, σε ηλικία οχτώ χρονών, μαζί με τον πατέρα του, και πολέμησε σε διάφορα μέτωπα της Μικρασίας, εναντίον τοπαρχών και Ρώσων, προτού ενταχθεί σε ένα από τα σώματα που στάλθηκαν κατά του Αλή Πασά. Ε, «ενώ έκοβαν το κεφάλι αυτού του Αλή Πασά, οι άπιστοι του Μοριά ξεσηκώθηκαν». Έχει ενδιαφέρον ότι το κείμενο είναι στολισμένο με εικόνες που περιγράφουν τα μέρη και τα τεκταινόμενα· έβαλα μερικές κι εδώ. (Μπορείτε να δείτε και αυτό το σχετικό άρθρο). Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Φτιαχτές δημοσκοπήσεις – φτιαχτές τηλεθεάσεις

Πώς τα μηνύματα των τηλεσκουπιδιών επιβάλλονται στις συνειδήσεις της κοινής γνώμης; Απλούστατα. Εμπεδώνοντας την πεποίθηση ότι είναι «επιθυμητά» από την πλειοψηφία.

«I will survive» μας έλεγε η Gaynor πριν 4 δεκαετίες. Όλοι λικνίζονταν ευτυχισμένοι στο ρυθμό του τραγουδιού και το μήνυμα ήταν πως αυτή θα επιζήσει μετά τον χωρισμό, εφόσον ξέρει ν’ αγαπάει και «αγάπη» σημαίνει «προσφορά που συνοψίζει το νόημα της ζωής». Στα τηλεριάλιτι που ακολούθησαν το νόημα της επιβίωσης μεταφέρθηκε στο κοινωνικό «Κολοσσαίο». Δικαιούται φαγητό και επιζεί ο «καλύτερος». Το κοινό ψηφίζει με τον αντίχειρα στο κινητό. Στην ρωμαϊκή αρένα ψήφιζε την επιβίωση με τον αντίχειρα πάνω ή κάτω. Σήμερα η καταγραμμένη τηλεθέαση του ΣΚΑΪ καταγγέλλεται ως εικονική. Προφανώς είναι. Όσο κι αν ωθείται η ελληνική κοινωνία σε «άρτο και θεάματα», το ποσοστό που προσχωρεί δεν είναι «3 στους 4». Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Στάθης Ν. Καλύβας – Νίκος Μαραντζίδης, ΕΜΦΥΛΙΑ ΠΑΘΗ

23 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον εμφύλιο

γράφει ο Νίκος Νικολούδης, διδάκτωρ Ιστορίας πανεπιστημίου Λονδίνου

Εάν κρίνει κανείς από τη θεματολογία των βιβλίων νεοελληνικής ιστορίας που έχουν κυκλοφορήσει στη χώρα μας από τη Μεταπολίτευση του 1974 έως τις ημέρες μας, ενδεχομένως καμία άλλη περίοδος δεν έχει μελετηθεί περισσότερο από τη δεκαετία 1940-49. Εκ πρώτης όψεως, το γεγονός αυτό δεν φαίνεται περίεργο, δεδομένου ότι ειδικά ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε κυρίως κατά τη δεκαετία του 2000-2010 δημοφιλές ανάγνωσμα όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς (ιδίως μάλιστα μετά την αποκάλυψη νέων στοιχείων από τα πρώην σοβιετικά αρχεία), ενώ αυτό το αναγνωστικό ρεύμα φαίνεται να διατηρείται ζωντανό μέχρι σήμερα. Εξάλλου, σε συνδυασμό με την πολιτική, οικονομική και κοινωνική κρίση που βιώνει ο Δυτικός κόσμος, έχει αποκτήσει έναν νέο δυναμισμό, καθώς πολλά στοιχεία της παρουσιάζουν αναλογίες με αντίστοιχα που οδήγησαν στην έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Συνέχεια

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ο «πολιτισμός» της νεκροκεφαλής: Κομμάτι ζωής πολλών εφήβων

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Εμείς οι μεγάλοι νομίζω πως δε φανταζόμαστε καν πώς ζουν οι έφηβοι και οι φοιτητές (η φοιτητική περίοδος είναι μια παράταση της εφηβείας), τι σκέφτονται και πώς νιώθουν.

Η ζωή τους είναι μια αφύσικη ζωή, γεμάτη άγχος και εξαρτημένη 100% από τη μοντέρνα τεχνολογία. Δεν έχουν πια ρίζες, υπακούνε σε αγνώστους στο Facebook, αλλά συγκρούονται με τους γονείς και δε μαθαίνουν τίποτα από τους παππούδες τους. Μια μεγάλη μερίδα τους ζει στο σκοτάδι, διασκεδάζει σε σκοτεινούς χώρους, δραπετεύει από την πραγματικότητα στον εικονικό κόσμο του Διαδικτύου ή μέσα σε εκκωφαντική μουσική, θρίλερ, βιντεοπαιχνίδια βίας και δαιμονικών ηρώων, ιστοσελίδες πορνό, τσιγάρα και αλκοόλ. Κάνει σεξ από 12 χρονών, κάνει εκτρώσεις από 12 χρονών. Είναι, όπως γράφει ένας Αμερικανός ροκάς, που έγινε κάποια στιγμή ορθόδοξος μοναχός (αλλά δεν έμεινε), «η Νεολαία της Αποκάλυψης». Συνέχεια

Posted in Uncategorized | 2 Σχόλια