Η περίπτωση Μακρυγιάννη: “Το συναίσθημα αφάνισε την κρίση” – Αλέξης Πολίτης

Μια αριστερή αποκαθήλωση της αριστερής αγιοποίησης του Μακρυγιάννη. Τι προσφέρει;

Με τον Μακρυγιάννη τα πράγματα δεν είναι ποτέ εύκολα. Η καθυστερημένη και τμηματική δημοσίευση των χειρογράφων του, η συγκυρία κάτω από την οποία προβλήθηκε το ένα απ’ αυτά, το άγνωστο και δαιδαλώδες 1821, όλα έρχονται να δέσουν με μια ασυνήθιστη και καθοριστική παράμετρο: την γοητεία που ασκεί στ’ αυτιά του κάθε αναγνώστη ο ιδιαίτερος και προς πάσα κατεύθυνση καταγγελτικός λόγος των Απομνημονευμάτων του. Πολλοί αξιόλογοι μελετητές έχουν ασχοληθεί με την ιστορική αξιοπιστία του Μακρυγιάννη, εντοπίζοντας αυτό που, υπό άλλες συνθήκες, δεν θα χρειαζόταν ανάλυση. Ο Μακρυγιάννης συνήθως μυθοποιεί, αποκρύπτει, υπερβάλλει. Πολλοί επίσης προσπάθησαν να εξηγήσουν αυτό το φαινόμενο.

Ο Αλέξης Πολίτης έκανε κάτι διαφορετικό. Συνόψισε σ’ ένα κείμενο, όχι μόνον τους λόγους για τους οποίους ο Μακρυγιάννης δεν αποτελεί αξιόπιστη ιστορική πηγή, αλλά ανέλυσε με παρρησία τους λόγους για τους οποίους ο Γιάννης Μακρυγιάννης αποτέλεσε ένα σύμβολο της ελληνικής αριστεράς, ιδιαίτερα από την περίοδο του β΄ παγκ. πολέμου. Κατέληξε, λέγοντας ότι η λογοτεχνική ανάγνωση επί της ιστορικής υπήρξε η κεντρική αιτία της παρανόησης πως το κείμενό του αποτελεί αξιόπιστη ιστορική πηγή.

Ο Αλέξης Πολίτης είπε αρκετά γι’ αυτό που δεν είναι ο Μακρυγιάννης. Δεν κατάφερε, ή μάλλον, απέφυγε -λόγω αριστερής τοποθέτησης- να πει τι είναι ο ρουμελιώτης αγωνιστής ως προς την κοσμοθεωρία του, αφού χαρακτήρισε «παραλήρημα» τα «Οράματα και θάματα» και «θρησκόληπτο» τον ίδιο. Διαπιστώνοντας ότι είναι εγωιστής, φιλοχρήματος και εραστής των πελατειακών σχέσεων, ότι κατακρίνει με θυμό τους πάντες, αποκρύπτει δολοφόνους, συμμετέχει σε συνωμοσίες πολιτικών ανατροπών, δεν έθεσε το ερώτημα «τι είδους χριστιανός είναι ο Μακρυγιάννης;». Δεν ενδιέφερε τον Αλέξη Πολίτη ένα τέτοιο ερώτημα, αφού, προφανώς, δεν θεωρεί την πίστη το κύριο, αν όχι το αποκλειστικό, αίτιο της Επανάστασης. Γι’ αυτό και καλύπτει το κενό της εξήγησης πολλών συγκρούσεων με την εφευρεμένη «ρουμελιώτικη ανυπακοή προς τα νόμιμα κέντρα της επαναστατικής εξουσίας». Άρα, η αριστερή αποκατάσταση παραμένει χρήσιμη, αλλά ημιτελής, επειδή είναι ακόμη εγκλωβισμένη στην αριστερή εξήγηση όλου του επαναστατικού φαινομένου. Και αποτελεί ένα είδος σημαντικής αυτοκριτικής που γίνεται -ουσιαστικά- μέσα στην σημερινή Βουλή. Η ομιλία έγινε στον επετειακό κύκλο δράσεων «1821-2021» του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και την Δημοκρατία.

Μένει λοιπόν αναπάντητο το «τι είναι» ο Μακρυγιάννης, όχι ως πρόσωπο, αλλά ως ο ανώνυμος Έλληνας της εσωτερικής «μέσης τάξης» που υποτίθεται -σύμφωνα με τα κοινώς αποδεκτά- ότι αποτελεί τον κορμό της Επανάστασης και των στόχων της.

Στέργιος Ζυγούρας

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.