«Χωρίς αυτόν το συνέδριο της Βιέννης θα ήταν αξιοθρήνητο…»

Η ρωσική πολιτική του 1813 τιμάται στην Ελβετία του 2009 μέσα από το πρόσωπο του Καποδίστρια. Γιατί; Ποιος ήταν αυτός που συνέδεσε το όνομά του με την Ελβετία και το Συνέδριο της Βιέννης;

Micheline Calmy-Rey & Sergei Lavrov (υπουργοί εξωτερικών Ελβετίας & Ρωσίας αντίστοιχα), κάτω από το νέο άγαλμα του Καποδίστρια στη Λωζάνη, 21-9-2009.

Είναι δύσκολη η εξήγηση της διεθνούς πολιτικής του 1800, όταν έχουν μεσολαβήσει τόσα χρόνια απόκρυψης ή συσκότισης των συγκλονιστικών γεγονότων στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα και όταν έχουν θεμελιωθεί τόσα προβληματικά στερεότυπα. Ακούμε σήμερα την είδηση «δραματικές συναντήσεις στη Γενεύη για το Κυπριακό», θυμόμαστε το «Νταβός», την «Ζυρίχη», την «Γενεύη» να συμβολίζουν πάντα την Ελβετική ουδετερότητα, αλλά ξεχνούμε να ρωτήσουμε ποια είναι αυτή, πότε θεμελιώθηκε και έναντι ποιων δυνάμεων είναι ουδέτερη η Ελβετία από το 1813. Το θέμα είναι μονολεκτικά γνωστό σε μας τους Έλληνες: λέγεται «Καποδίστριας«.

Από το σημείο αυτό τα πράγματα μπλέκουν, γιατί το όνομα αυτό είναι συνδεδεμένο για τους Έλληνες με θετικούς και αρνητικούς συνειρμούς από τις δυο διαφορετικές ιστορικές σχολές. Ο Καποδίστριας όντως υπήρξε ο καταλύτης της σύγχρονης Ελβετίας, αλλά ο «δημιουργός» της Ελβετίας ποια πολιτική εφάρμοσε; Τι σήμαινε η «απόσπαση της Ελβετίας από τον Ναπολέοντα» που ασκήθηκε από την ρωσική πολιτική το 1813; Το θέμα συνδέεται με το περίφημο Συνέδριο της Βιέννης. Κυρίαρχος στο Συνέδριο αυτό ήταν ο βασικός νικητής του Ναπολέοντα, ο τσάρος Αλέξανδρος Α΄ και αυτό που λείπει από την εξιστόρηση του Συνεδρίου είναι ο συνασπισμός Λονδίνου-Παρισιού-Βιέννης εναντίον της Αγ. Πετρούπολης. Λείπει, γιατί θα ήταν δύσκολο να εξηγήσει κάποιος, πώς η ηττημένη Γαλλία, παίρνει ρόλο ηγετικό μέσω του Ταλλεϋράν και πώς οι νικητές-σύμμαχοι κατά του Ναπολέοντα, είναι σύμμαχοι, εξαιρουμένης της Ρωσίας. Στην Βιέννη καταφθάνει και ο Καποδίστριας, προερχόμενος από την Ελβετία. Αναλαμβάνει να εκπροσωπήσει τον τσάρο Αλέξανδρο, ενώ δεν έχει ακόμη το επίσημο αξίωμα. Χωρίς να είναι υπουργός εξωτερικών και χωρίς να έχει μακροχρόνια διπλωματική καριέρα, ο Καποδίστριας κρίνεται καταλληλότερος από τον τσάρο για να αντιμετωπίσει την τριπλή, άτυπη συμμαχία εναντίον του. Και πώς ήταν δυνατόν να μην υποσκελίσει τους Νέσελροντ, Στάκελμπεργκ και Ραζουμόφσκι; Ο Καποδίστριας ερχόταν με τον αέρα της νίκης έναντι της αυστριακής διπλωματίας στο «ελβετικό θέμα».

Κάποια από τα επόμενα περιστατικά είναι γνωστά, αν και εμφανίζονται σε διάφορες παραλλαγές. Στην Βιέννη τέθηκε «ελληνικό θέμα» και η «χριστιανική» απάντηση -μέσω Μέτερνιχ- ήταν αρνητική. Στη συνέχεια έγινε έρανος υπέρ της «Εταιρείας των Φίλων των Μουσών» (με έδρα την Αθήνα) με πρωτοβουλία του Καποδίστρια. Ο τσάρος Αλέξανδρος εμφάνισε το προσχέδιο της Ιεράς Συμμαχίας, ο Ναπολέων «δραπέτευσε» από την Έλβα, το συνέδριο διακόπηκε και ολοκληρώθηκε στο Παρίσι μετά το Βατερλώ. Η «Φιλική Εταιρεία» λέγεται ότι ιδρύεται το έτος που ξεκινά το Συνέδριο της Βιέννης και κάποιοι την συσχετίζουν με την Εταιρεία των Φίλων των Μουσών. Άλλοι λένε ότι στη Βιέννη ιδρύθηκε δεύτερη, ξεχωριστή Εταιρεία από τον Καποδίστρια, που είχε το ίδιο όνομα με την Εταιρεία των Αθηνών. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η «Φιλόμουσος» και η «Φιλική» δεν είχαν καμία σχέση, απόδειξη ότι ο Καποδίστριας δεν συμπαθούσε τις Επαναστάσεις, το ίδιο και ο τσάρος. Λένε λοιπόν ότι η Φιλόμουσος ήταν απλώς μια φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, αλλά και σ’ αυτό υπάρχει διάσταση απόψεων, δεδομένου ότι ο Καποδίστριας έχει ονομαστεί και «συντηρητικός» και «αντιδημοκράτης» και «φωτοσβέστης». Οι διαφορετικές απόψεις γύρω από τον Καποδίστρια και την ρωσική πολιτική εντείνονται, αντί να συγκλίνουν στο διάστημα 1821-1828 και κορυφώνονται στην περίοδο της διακυβέρνησης του Καποδίστρια 1828-1831. Όταν ο «αντιεπαναστάτης» κόμης καλείται να κυβερνήσει ένα κράτος που προέκυψε από μιαν Επανάσταση, οι ιστορικοί αδυνατούν να διαπιστώσουν αν ασκεί «ελληνική» πολιτική ή «ρωσική» ή κάτι άλλο. Αναμενόμενο, αφού οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης που έχασε το χέρι πολεμώντας εναντίον του Ναπολέοντα, ηγήθηκε μιας Ελληνικής Επανάστασης που ακολουθούσε τα χνάρια της Γαλλικής και προετοιμάστηκε στην Ρωσία, χωρίς ο τσάρος να πάρει είδηση. Κι όταν ο Καποδίστριας δολοφονείται, τα «προσωπικά» κίνητρα της δολοφονίας αντιφάσκουν κατάφορα τόσο με την προεπαναστατική γνωριμία των «δολοφόνων» με τον δολοφονημένο, όσο και με την διεθνή εξέγερση μιας συγκεκριμένης πολιτικής άποψης εναντίον του.

Αναφερόμαστε σ’ ένα θέμα που παραμένει «μπερδεμένο» επί δυο αιώνες, χωρίς να φιλοδοξούμε ότι θα το λύσουμε. Δίνουμε μερικές από τις τρανταχτές αντιφάσεις που το συνοδεύουν, παρακινώντας τους σκεπτόμενους να ξανασκεφτούν τα πάμπολλα δεδομένα, έξω από τους κραυγαλέους αναχρονισμούς. Ποιος ήταν ο Καποδίστριας και ποια πολιτική υπηρέτησε; Ποιες δυνάμεις αντιπαρατάχθηκαν στο πολεμικό σκηνικό 1787-1827; Το παρακάτω βίντεο δεν απαντά σε όλα αυτά. Κυρίως εξυμνεί. Δίνει όμως ένα περίγραμμα της σχέσης «Καποδίστριας-Ελβετία».

Ο Ελβετός πολιτικός Charles Pictet de Rochemont που αγωνίστηκε για την επανένταξη της Γενεύης στην Ελβετική Συνομοσπονδία, βρέθηκε στην Βιέννη το 1814. Γνώριζε τον Καποδίστρια και είπε σχετικά:

από όσους ενδιαφέρονταν για την επιτυχία μας, κανείς δεν είχε περισσότερη συνέπεια, καλή θέληση, μεγαλύτερη επίδραση και αποτελεσματικότητα από τον Καποδίστρια…

και ότι

χωρίς αυτόν το Συνέδριο της Βιέννης και οι λοιπές διαβουλεύσεις θα ήταν αξιοθρήνητα…

thesecretrealtruth     vanderkrogt.net

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s