Η γεωπολιτική θεώρηση της Ελλάδος από την Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 18ο-19ο αιώνα (Ι. Μάζης)

Το Σπίτι της Κύπρου και η Εταιρεία Μελέτης Έργου Ιωάννη Καποδίστρια, στο πλαίσιο του νέου κύκλου διαλέξεων που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2016 με τον γενικό τίτλο: «Προς την Επανάσταση και τη συγκρότηση του Ελληνικού Κράτους», σας προσκαλούν  την Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2016 και ώρα 19:30, στο Σπίτι της Κύπρου, Ξενοφώντος 2Α Σύνταγμα,  στη διάλεξη του κ. Ιωάννη Μάζη, Καθηγητού Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας του ΕΚΠΑ  με θέμα: Η γεωπολιτική θεώρηση της Ελλάδος από την Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 18ο-19ο αιώνα. Στη συζήτηση παρεμβαίνει και σχολιάζει ο κ. Κων/νος Γώγος, Επίκουρος Καθηγητής του ΕΚΠΑ.

Ο ελλαδικός χώρος ενείχε σημαντική γεωστρατηγική σημασία για την εκτεταμένη και πολυεθνοτική Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το γεωπολιτικό κέντρο ισχύος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ταυτιζόταν με την περιοχή της Μικράς Ασίας και των Στενών του Βοσπόρου. Ο έλεγχος του Αιγαίου Πελάγους από τους Οθωμανούς ήταν θεμελιώδης για την ασφάλεια της Κωνσταντινουπόλεως, διοικητικού κέντρου και έδρας του χαλιφάτου. Ταυτοχρόνως ο έλεγχος του ελλαδικού χώρου διασφάλιζε την ακεραιότητα των ευρωπαϊκών κτήσεων, όπου ασκούνταν πιέσεις από την Αυστρο-Ουγγρική Αυτοκρατορία με κατεύθυνση τον λιμένα της Θεσσαλονίκης και την Ρωσική Αυτοκρατορία στο όριο του Δούναβη με κατεύθυνση τα Στενά. Το Αιγαίο Πέλαγος είχε γεωστρατηγική σημασία για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου και για το εμπόριο μεταξύ Ανατολής και Κεντρικής/Δυτικής Ευρώπης. Λόγω της πληθυσμιακής υπεροχής του ελληνικού στοιχείου στο νότιο τμήμα του ελλαδικού χώρου η περιοχή αυτή, σε συνδυασμό με τα πολυάριθμα νησιά του Αιγαίου, συνιστούσε ασταθή περιφέρεια, ευπρόσβλητη στην δυτική παρέμβαση. Ο νότιος ελλαδικός χώρος και το Αιγαίο αποτελούσαν το νοητό όριο της οθωμανικής κυριαρχίας, καθώς η απόπειρα περαιτέρω εξάπλωσης στην κεντρική και δυτική Μεσόγειο είχε ανακοπεί από τον 16ο αιώνα (Μάλτα 1565, Ναύπακτος 1571). Ο ελληνικός πληθυσμός αντιμετωπιζόταν ως δυνητική στρατηγική μειονότητα του ρωσικού παράγοντα, ο οποίος είχε εμφανιστεί στην Μαύρη Θάλασσα από τον 18ο αιώνα, κάνοντας έμμεση προβολή ισχύος στον χώρο του Αιγαίου (Ορλωφικά 1770) ή των δυτικών θαλασσίων δυνάμεων (Γαλλία Ναπολέοντα, Αγγλία μετά την Επανάσταση).Η Επανάσταση του 1821 δημιούργησε ένα προγεφύρωμα των δυτικών θαλασσίων δυνάμεων στον χώρο του Αιγαίου με δυνητική προβολή ισχύος έως τα Στενά του Βοσπόρου. Το ελληνικό κράτος αποτελούσε παρά την αδυναμία του τον 19ο αιώνα σημαντική απειλή για την Οθωμανική Αυτοκρατορία λόγω της ιστορικής διεκδίκησης της Κωνσταντινουπόλεως και άλλων περιοχών υπό οθωμανική κυριαρχία και του νεωτερικού χαρακτήρα του.

Γραφείο Τύπου Εταιρείας Μελέτης Έργου Ιωάννη Καποδίστρια

 

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

One Response to Η γεωπολιτική θεώρηση της Ελλάδος από την Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 18ο-19ο αιώνα (Ι. Μάζης)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s