Choro Brasileiro – Το βραζιλιάνικο σόρο

Γιατί στο πορτογαλικό fado και στο βραζιλιάνικο τραγούδι εμφανίζονται συχνά οι λέξεις “tisteza” και “melancolia”; Όταν οι πρώτοι ευρωπαίοι αποικιοκράτες μοίρασαν τις αμερικανικές κτήσεις, η περιοχή που ξέρουμε ως “Βραζιλία” πέρασε στην Πορτογαλία, ενώ οι περισσότερες από τις υπόλοιπες περιοχές της Κ. και Ν. Αμερικής έγιναν Ισπανικές κτήσεις. Τα κράτη αυτά επανακατάχθηκαν στην Μ. Βρετανία μετά τις Επαναστάσεις του 1800, όμως η πολιτισμική παράδοση που είχε ήδη εμπεδωθεί επί τρεις αιώνες, δεν άλλαξε. Και δεν υπήρχε λόγος να αλλάξει, αφού τυπικά έγιναν ανεξάρτητα. Η Βραζιλία π.χ. έγινε ανεξάρτητη από την Πορτογαλία. Στην μουσική κυριαρχούσε το αφρικανικό στοιχείο, φερμένο από τους μαύρους δούλους. Το στοιχείο αυτό μπλεκόταν με το πορτογαλικό στοιχείο, την ευρύτερη ευρωπαϊκή παράδοση και -βέβαια- το εγχώριο, “ινδιάνικο” στοιχείο και περισσότερο τους ήχους της ζούγκλας του Αμαζονίου.

Το βραζιλιάνικο σόρο είναι μια αστική μουσική. Δημιουργείται μετά τα μέσα του 19ου αιώνα στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Ξεκινάει ως αυτοσχέδιο ενόργανο τρίο, αλλά στην διαδρομή προστίθενται διάφορα όργανα. Παίζεται και από πολύ μεγαλύτερες ομάδες, όπου συμμετέχουν όλες οι ηλικίες και τα όργανα. Άρα, το σόρο δεν είναι μια είναι απλώς μια “κοινωνική μουσική”, αλλά μια παράταξη της κοινωνίας σε μουσικό διάλογο. Το “τραγουδοποιημένο” choro δεν αργεί να εμφανιστεί. Το “Tico Tico no Fubá” (σπουργίτι στο καλαμποκάλευρο) είναι περισσότερο γνωστό ως τραγούδι.

Τι ύφους μουσική είναι το σόρο; Δημιουργείται την εποχή του ragtime και περιγράφεται ως η βραζιλιάνικη τζαζ. Ο εθνικός συνθέτης Villa-Lobos περιέγραψε το choro ως την ουσία της βραζιλιάνικης μουσικής και την ενσάρκωση της βραζιλιάνικης ψυχής. Η αφρικάνικη πολυρυθμία είναι παρούσα και το choro θυμίζει αρκετά τον ρυθμό της σάμπα και της μποσανόβα. Εμφανή είναι και τα ευρωπαϊκά χορευτικά στοιχεία του βάλς και της πόλκα. Η λέξη “σόρο” παραπέμπει σε πόνο, κραυγή, δάκρυα. Μπορεί αυτό να μην φαίνεται καθόλου σε αρκετές περιπτώσεις, όμως το σόρο είναι σαφέστατα επηρεασμένο και από το πορτογαλικό “φάντο” που είναι το τραγούδι του πεπρωμένου, της νοσταλγίας, της χαρμολύπης. Η λύπη=tristeza και η μελαγχολία είναι λέξεις που εμφανίζονται συχνά στους στίχους του φάντο και του βραζιλιάνικου τραγουδιού. Το σόρο περιέχει τις αποχρώσεις αυτές στην ενόργανη δομή του. Κυρίαρχο όργανο είναι η επτάχορδη βραζιλιάνικη κιθάρα (violão brasileiro). Το μικρό, τετράχορδο καβακίνο (cavaquinho) έχει πρωταρχικό ρόλο, το ίδιο και το φλάουτο ή το κλαρινέτο. To τετράχορδο αχλαδόσχημo μαντολίνο (μοιάζει με την πορτογαλική κιθάρα) συμπληρώνει την κατηγορία των εγχόρδων που παίζονται με δάχτυλα ή πένα. Τι άλλο όργανο εμφανίζεται; όλα. Ακορντεόν, χάλκινα πνευστά και μια ποικιλία κρουστών με βασικότερο το παντέιρο, ένα ντέφι που με την κατάλληλη χρήση δίνει εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s