Η θέση της ιστορίας στο σχολείο και πώς θα την αλλάξουμε

Πρόσφατα, το περιοδικό Χρόνος διοργάνωσε δημόσια συζήτηση με θέμα “Η θέση της ιστορίας στο σχολείο και πώς θα την αλλάξουμε”. Στη συζήτηση που έγινε στο Polis Art Café στις 10.11.2015 πήραν μέρος οι:

Αντώνης Λιάκος, Ιστορικός
Βασιλική Σακκά, Ιστορικός Σύμβουλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Ελένη Αποστολίδου, Διδακτική της Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Χριστίνα Κουλούρη, Καθηγήτρια Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Κώστας Γαβρόγλου, Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής
Σία Αναγνωστοπούλου, Αν. Υπουργός Παιδείας

Η συζήτηση έγινε υπό την σκιά της δήλωσης του υπουργού Παιδείας Ν. Φίλη σχετικά με την ελληνική γενοκτονία ή την αιματηρή εθνοκάθαρση στην Μ. Ασία. Το πλαίσιο, αν και προέκυπτε από τους προσκεκλημένους ομιλητές, περιγράφηκε στην αφίσα: Είμαστε περιούσιος λαός ή βδέλυγμα; Ελληναράδες ή δυστυχισμένοι ως Έλληνες; Κακομαθημένα παιδιά της ιστορίας ή παιδιά που κακομάθαμε ιστορία; Τώρα, θα πείτε -ίσως- τί νόημα έχουν τα γνωστά ερωτήματα με τις γνωστές (ανάλογες με τους απαντώντες) απαντήσεις που έχουν διατυπωθεί πολλάκις στο παρελθόν; Η επανάληψη είναι η μήτηρ της μαθήσεως.

Αλλά ίσως δεν πρόκειται για μια απλή επανάληψη της «προοδευτικής-αριστερής» ιστορικής πλατφόρμας. Παρότι το πλαίσιο είναι το γνωστό, προσβλητικό που ορίζει (και τσουβαλιάζει) τους διαφωνούντες ως ημιπαράφρονες-φαντασιόπληκτους, πρέπει να θυμόμαστε ότι παρόμοιο πλαίσιο θέτει συχνά και η άλλη πλευρά. Με δεδομένο ότι ξεκινά και ο «εθνικός διάλογος για την παιδεία», αξίζει να δούμε αν έχει κάτι νέο να πει για το έθνος η πλευρά που συχνά χαρακτηρίζεται λανθασμένα ως «εθνομηδενιστική». Μέχρι να ξεκινήσει ένας διάλογος για την ιστορία, ας αρκεστούμε στο ένα σκέλος των παράλληλων μονολόγων. Το περιοδικό Χρόνος όρισε μονομερώς τη συζήτηση. Θεωρώντας την ιστορία ως δεδομένη, περιορίστηκε στο πολιτικώς ζητούμενο. Ίσως στο μέλλον κατορθώσουν να συζητήσουν στο ίδιο τραπέζι τα μέλη αμφότερων των πλευρών, ακόμα κι αν η ιστορία είναι δύσκολο να ξεχωρίσει από την πολιτική, ιδιαίτερα στις παρούσες συνθήκες. Το πνεύμα που κυριάρχησε σε αρκετούς ομιλητές ήταν η απογοήτευση έναντι των προηγούμενων αποτυχιών να κυριαρχήσει η επιστήμη του παραλογισμού και η αισιοδοξία που βασιζόταν στο ότι δεν θα πρέπει να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Βάση, δηλαδή, της θέσης τους ήταν ότι η ιστορική συνείδηση πρέπει να επιβληθεί στην εθνική, επειδή η δεύτερη δεν επιβεβαιώνεται από την επιστήμη. Πρόκειται για έναν αμιγώς πολιτικό λόγο που ενισχύεται και από το επιχείρημά τους ότι ο εθνικός πολιτισμός καταπιέζει τις μειονότητες και παράγει μονομερείς, επιθετικούς πολίτες. Σ’ αυτό το σημείο βέβαια, αντιφάσκουν με την επιστήμη τους που αποδεικνύει το εθνικό κράτος ως προοδευτική κατάκτηση του 19ου αιώνα, (όπως αντιφάσκουν και στην δημοκρατικότητα που αν και μόνιμα επικαλούνται, σ’ αυτή την περίπτωση αποδεικνύονται οπαδοί του μονολόγου) αλλά αυτή είναι μια μεγάλη “ιστορία” που δεν αναλύεται στο πόδι.

Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο μιας σειράς συζητήσεων που ξεκίνησε και συνεχίζει το online περιοδικό με στόχο έναν ευρύτερο διάλογο για την Ιστορία στον δημόσιο χώρο. Τον συντονισμό είχε η αρχισυντάκτρια του περιοδικού Μικέλα Χαρτουλάρη. Στον σχολιασμό έλαβαν μέρος οι Θάλεια Δραγώνα, Μαρία Ρεπούση, Νίκος Φίλης.

Στέργιος Ζυγούρας

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s